Hayata katma değer sağlamış, etkili ve başarılı insanların yaşamlarına bakıldığında, bazı günlük rutinleri yani alışkanlıkları olduğu ve bunlara oldukça sadık oldukları görülür.

Çoğu başarılı insan için ortak olan, zamanlarını verimli kullanmalarının ardında en temelde bulunan sabah erken saatlerde güne başlama alışkanlığıdır. İşte bir TED konuşmacısı ve aynı zamanda En Başarılı İnsanlar Kahvaltıdan Önce Ne Yapar? adlı kitabın da yazarı olan Laura Vanderkam bu kitapta özellikle etkili zaman yönetiminin altını çizerek güne erken saatlerde başlayan kişilerin bu başarılarının ardındaki alışkanları irdeliyor.

İyi kullanıldığında, kahvaltıdan önceki süre verimliliğinizi önemli ölçüde artırır. Kaliteli bir gece uykusu sonrası sabahları enerjimiz sıklıkla günün geri kalan zamanına göre daha yüksektir. Fakat pek çoğumuz bu yüksek enerjiyi e-posta ve toplantılar gibi beynin iradi kaynaklarını hızla tüketen eylemlere harcıyoruz.  O yüzdendir ki genelde tüm gün yiyip içtiklerimize dikkat ederken diyetler akşam saati bozuluyor ve istatistiki olarak dürtüsel suçların çoğunluğu saat 23: 00’den sonra işleniyor. Bununla birlikte güncel beyin araştırmaları da gösteriyor ki irade bir kas gibi geliştirilebilmekte ve bu da odaklanma becerisiyle ilişkilendiriliyor. Yani dikkat, odak ve konsantrasyonu arttıran Mindfulness, meditasyon, şükran duygusu ve dua etmek gibi çeşitli uygulamalar beynin irade gücünü de arttırıyor. Sabah erken saatte spor yapmak, şükran günlüğü tutmak, ilgi duyulan bir alanda okumalar yapıp yeni bilgiler edinmek vb gibi alışkanlıkları kazanmak da ilk önce irade, özdisiplin ve eğitimlerde sıklıkla altını çizdiğimiz paradigma farkındalığı gerektiriyor. Alışkanlık haline geldiğinde ise tüm bunlar daha az irade tüketen, otomatik süreçler olarak çalışıyor. Laura Vanderkam En Başarılı İnsanlar Kahvaltıdan önce Ne yapar? kitabında etkili ve tatmin dolu bir yaşam için 5 önemli başlığın altını çizerek öneride bulunuyor ve “Dünyanın geri kalanı kahvaltı yapmadan önce kalkın ve en önemli öncelikleriniz olan konulara zaman ayırın, en başarılı insanlar istedikleri yaşamları bu şekilde yaratmış kişilerdir” diyor.

FranklinCovey olarak gerek Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı gerek ise Olağanüstü Verimlilik için 5 Seçim eğitimlerinde altını çizdiğimiz konular arasında bulunan; Laura Vanderkam’ın da sözünü ettiği katkı ve tatmin dolu, etkili ve verimli bir yaşam için 5 başlık şu şekildedir:

  1. Zamanınızı nereye harcadığınızı takip edin: Her işe olduğu gibi zaman takibi konusunda da data lazım. Nasıl ki ölçmediğimiz bir şeyi objektif değerlendiremiyorsak, zamanımızı da nereye harcadığımızın takibini yapmalı, kayıp zamanların kaynağını tespit ederek üzerine gitmeliyiz. Kendi enerji seviyemizi ve iyi olduğumuz zamanları bilmek, bu noktalarda doğru işleri yapmak verimliliği artıyor. Burada da özfarkındalık ve kendini bilmenin önemi ortaya çıkıyor.
  2. Mükemmel bir sabahın resmini çekin: Her sabah yataktan ne yapmak için kalkıyorsunuz, sizi tutkuyla yerinizden kaldıran motivasyon kaynağınız yani ikigainiz nedir? Bunun resmini çekin, zihinsel tasarımını yapın.
  3. Gerçekçi olun: Resmini çektiğiniz mükemmel sabahlar için hayatınızdaki mevcut durumları ve sorumlulukları göz önüne alarak plan yapın, küçük adımlarla başlayın. Bahanelere takılmadığınızdan ve konfor alanınızda sıkışıp kalmadığınızdan emin olun.
  4. Alışkanlıklar oluşturun: Başarı ve tatmin dolu bir yaşamın etkili alışkanlıklardan geçtiğini, bunun içinde küçük adımlarla başlayıp, tekrar etmeye ihtiyaç olduğunu unutmayın. Bir şeye başlayıp yeterli süre tekrarlamadan bırakıp yeniden başlaması zorlayıcı olacaktır, erteleme davranışını tetikleyebilir.
  5. Esnekliğinizi koruyun: Bazen bazı planlarınız saat gibi işlerken bazen ise işler yolunda gitmeyebilir, değişkenlik gösterir. Buna uyum gösterecek esnekliği koruyun ve sonra yine planladığınız etkili yaşam yolculuğunuza kaldığınız yerden devam edin.

Yaşamdaki verimliliğimizi ve başarılarımızı arttırmaya yönelik bu adımlardan son maddenin altını yeniden çizecek olursak; Rezilyans olarak dilimize de geçmiş olan ve 21.yy.’ın en önemli becerileri arasında gösterilen esnek dayanıklılık, özellikle içinde bulunduğumuz belirsizlik ya da değişim dönemlerine adaptasyonumuz için de oldukça önemli.

Ayrıca özel yaşam dahil, hafta sonlarını da planlamak ve zihni rahatlatan aktiviteler yapmak da beyni hafta sonu farklı bir moda aldığından hafta içi günlerin verimini arttırabilir.  Hafta sonu dahil belirli aralıklarla mola vererek boşluk zamanları yaratmak beynin varsayılan mod adı verilen ‘default mode’ devresini de aktif hale getirir bu da yaratıcılığımıza önemli katkılar yapar. Dolayısıyla bir bütün olarak bakıldığında bu adımların tamamı hem iş hem de özel hayatımızda etki yaratarak yüksek verimliliği sağlar.

 

 

Lütfiye Genco

FranklinCovey Türkiye Fasilitatör ve Koç